Το χρήσιμο είναι ένα άχρηστο βάρος

Του  Nuccio   Ordine



Ευγένιος Ιονέσκο : Το χρήσιμο είναι ένα άχρηστο βάρος

Αντίθετα, σε μια χαμένη ανθρωπότητα που έχει χάσει την ουσία της ζωής, ο Ευγένιος Ιονέσκο απευ­θύνει κάποιες εξαιρετικές σκέψεις, σήμερα πιο επίκαιρες από ποτέ. Σε μια διάλεξη που έδωσε τον Φε­βρουάριο του 1961 παρουσία άλλων συγγραφέων, ο μεγάλος δραματουργός επαναβεβαιώνει πόσο πολύ έχουμε ανάγκη από την αναντικατάστατη αχρηστία.

«Παρατηρήστε τον κόσμο να τρέχει πολυάσχολος στους δρόμους. Δεν κοιτάζουν ούτε δεξιά ούτε αρι­στερά, ανήσυχοι, με τα μάτια καρφωμένα στο έδα­φος, σαν σκυλιά. Προχωράνε ευθεία, αλλά πάντα χωρίς να κοιτάζουν μπροστά τους, διότι καλύπτουν μια διαδρομή ήδη γνωστή τους, μηχανικά. Σε όλες τις μεγάλες πόλεις τού κόσμου αυτό συμβαίνει. Ο σύγχρονος άνθρωπος, ο οικουμενικός, είναι ο πολυά­σχολος άνθρωπος που δεν έχει χρόνο, που είναι φυλακισμένος από την ανάγκη, που δεν κατανοεί πως ένα πράγμα μπορεί να μην είναι χρήσιμο, που δεν κατανοεί ούτε πως, στην πραγματικότητα, το χρήσιμο μπορεί να είναι ένα άχρηστο, καταπιεστικό βάρος. Αν δεν καταλάβουμε τη χρησιμότητα του άχρηστου, δεν θα καταλάβουμε την τέχνη^- και μια χώρα που δεν καταλαβαίνει την τέχνη είναι μια χώρα σκλάβων ή ρομπότ, μια χώρα δυστυχισμένων  ανθρώπων, ανθρώπων  που δεν γελάνε και δεν χαμογελάνε, μια χώρα χωρίς πνεύμα όπου δεν υπάρχει χιούμορ ^.  όπου δεν υπάρχει γέλιο, υπάρχει οργή και μίσος».

Όσο γελάμε τίποτα δε χάθηκε

Σήμερα, εκτιμάται κυρίως για τις ευεργετικές του συνέπειες στον οργανισμό. Το γέλιο, λένε οι γιατροί (πεποίθηση που κρατάει από τον Ιπποκράτη), χαρίζει ζωή. Ενισχύει το αμυντικό σύστημα – με ένα ξέσπασμα γέλιου, το σώμα απελευθερώνει αντισώματα σε μύτη και αναπνευστικό σύστημα, που μας προφυλάσσουν από ιούς και μικρόβια, και προκαλεί συγκέντρωση λευκών αιμοσφαιρίων που καταπολεμούν τις λοιμώξεις. Επιφέρει διαστολή των αιμοφόρων αγγείων, αποτρέποντας εμφράγματα και μειώνοντας τις πιθανότητες νέων· κατεβάζει την πίεση· αυξάνει τη χωρητικότητα των πνευμόνων απομακρύνοντας μια κρίση άσθματος, αλλά και την παραγωγή ενδορφινών, των ουσιών που μας φτιάχνουν τη διάθεση και καταπραϋνουν τον πόνο.

Γελωτοθεραπεία

ΣΕ ΜΙΑ ΕΠΟΧΗ, όπου μας δέρνουν τόσα δεινά και φοβερά, σε μια εποχή όπου όλοι οι κάτοικοι της επικράτειας αναζητούν καταφυγή κι ελπίδα στο Χρηματιστήριο, είναι παρήγορο ότι υπάρχουν μερικοί που πασχίζουν να προσφέρουν στους πολλαπλά αγχωμένους κάποιο βάλσαμο, όχι με ψυχοφάρμακα και τα παρόμοια, αλλά με το πιο ανέξοδο και άβλαβο φάρμακο :  το γέλιο.

Χαμογελάστε, είναι μεταδοτικό!

Μια ματιά γύρω μας, στα μέσα του καλοκαιριού, μας βοηθάει να διαπιστώσουμε ότι οι άνθρωποι χαμογελούν περισσότερο από ό,τι τον χειμώνα. Ο μέσος άνθρωπος γελάει περίπου 17 φορές την ημέρα. Ενώ αυτό μοιάζει με μια απλή αντανακλαστική πράξη, στην πραγματικότητα τώρα ξέρουμε ότι το να γελάσουμε με κάτι αστείο είναι μια σύνθετη αντίδραση την οποία μαθαίνουμε στη διάρκεια της ζωής μας και μοιράζεται πολλά κοινά στοιχεία με τη νοητική διαδικασία της επίλυσης προβλημάτων. Και αυτή είναι η βασική διαφορά του ανθρώπου από τα άλλα έμβια ζώα: το γέλιο! Ο άνθρωπος έχει την ικανότητα να γελάει και να χαμογελάει, κάτι που δεν διαθέτουν τα ζώα. Ακόμη και οι χιμπαντζήδες, των οποίων η συμπεριφορά έχει πολλά κοινά χαρακτηριστικά με τη δική μας, δεν έχουν την ικανότητα του γέλιου. Γιατί λοιπόν «δημιουργήθηκε» το γέλιο και τι σκοπό εξυπηρετεί;