Κυριακή, 18 Μαΐου 2014

Alone together ( Μόνοι μαζί )

Ο ρόλος των σελίδων κοινωνικής δικτύωσης στη σύγχρονη κοινωνία













Τα  κοινωνικά   δίκτυα  (Facebook,   Twitter, hi5, MySpace  κ.α)   έχουν   μπει για τα καλά στη   ζωή  μας και η διαδικτυακή επικοινωνία ανταποκρίνεται    πράγματι στην ανάγκη των ανθρώπων για επικοινωνία και διαπροσωπική επαφή. Για πολλούς είναι ένα μέσο που εξυπηρετεί με γρήγορο, άμεσο, εύκολο και ανέξοδο τρόπο την ανάγκη για διασκέδαση, συζήτηση, ανταλλαγή απόψεων,  γνωριμία,  φλερτ, ή ακόμα και για σχέση. Αναμφισβήτητα, η χρησιμότητά τους  είναι μεγάλη. Από την άλλη, βλέπουμε πως μπορεί κάποιος  να έχει εκατοντάδες ή χιλιάδες διαδικτυακούς  «φίλους», αλλά  στην πραγματική ζωή  να είναι μόνος.  Και αυτό γιατί το άτομο μαθαίνει και συνηθίζει να «επικοινωνεί» ανταλλάσσοντας εικόνες και μηνύματα χωρίς να έχει ανάγκη για προσωπική επαφή και αλληλεπίδραση. Εύκολα, εξάλλου, κάποιος κρύβεται πίσω από την ανωνυμία και την προστασία που αυτή προσφέρει. Με τον τρόπο αυτό το άτομο «επικοινωνεί» μέσω του υπολογιστή, μη δυνάμενο να εμπλακεί και να επενδύσει συναισθηματικά σε μια ουσιαστική σχέση, αντικαθιστώντας πολλές φορές την αληθινή φυσική επαφή με την εικονική πραγματικότητα. Έτσι σταδιακά αποξενώνεται και παγιδεύεται στη μοναξιά του, την οποία προσπαθεί να καλύψει μέσω εφήμερων διαδικτυακών γνωριμιών που δεν οδηγούν πουθενά. Μπορεί,  λοιπόν,  να ονομάζονται ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης, αλλά απ’ ότι φαίνεται οδηγούν  σε μεγάλο βαθμό στην  απομόνωση!


Οι σημερινοί νέοι, που χρησιμοποιούν σελίδες κοινωνικής δικτύωσης, αποδίδουν στην πραγματική τους ταυτότητα    μικρότερη  αξία σε σύγκριση με τη διαδικτυακή  και δεν μπορούν να λειτουργήσουν αποτελεσματικά στον αληθινό κόσμο. Στο  Facebook ο κόσμος είναι αταξικός. Ο πλούτος, το φύλο, η ηλικία, η καταγωγή, η εθνικότητα, το παρελθόν, τα επιτεύγματα δεν έχουν καμιά σημασία. Η διαπραγμάτευση γίνεται επί ίσοις όροις. Οι περισσότεροι νέοι,  βέβαια,  δοκιμάζουν   απογοήτευση, όταν επιχειρούν να μεταφέρουν αυτή την εμπειρία στην πραγματική ζωή. Αυτή η αναντιστοιχία ανάμεσα στη ζωή και την εικονική πραγματικότητα  τελικά  οδηγεί πολλούς  στην κατάθλιψη. Βυθίζονται έτσι ακόμα περισσότερο στην επίπλαστη κατάσταση των διαδικτυακών κοινοτήτων.

Μελέτη του Πανεπιστημίου του York, εξέτασε τις προσωπικότητες και τις συνήθειες ενός τυπικού χρήστη κοινωνικών δικτύων και το πόρισμα του ήταν σαφές : ο ναρκισσισμός είναι το νούμερο ένα χαρακτηριστικό.  Για την εν λόγω έρευνα, ο ναρκισσισμός ορίζεται ως η ανάγκη των χρηστών για θαυμασμό από τους άλλους, η εμμονή για επίδειξη των ικανοτήτων και η υπερβολική αίσθηση ότι είναι πάρα πολύ σημαντικοί για την κοινωνία. Σύμφωνα με τους ερευνητές του York, ο τυπικός χρήστης ενδόμυχα αποζητά την αποδοχή ενός ευρύτερου συνόλου και την επαφή με πολλά άτομα. Κάτι το οποίο δεν συμβαίνει στην πραγματική του ζωή. Παρ' όλα αυτά, η μελέτη απέδειξε πως οι ενεργοί χρήστες των  κοινωνικών  δικτύων έχουν πολύ χαμηλή αυτοεκτίμηση. Πράγμα που, βέβαια,  στην ψυχιατρική επιστήμη, αποτελεί σύμπτωμα του ναρκισσισμού. Οι άνθρωποι που είναι ναρκισιστές χρησιμοποιούν τα   κοινωνικά  δίκτυα για να προωθήσουν τον εαυτό τους με τρόπο που μπορούν να αναγνωριστούν από τους άλλους. Απ’  ότι φαίνεται οι σελίδες κοινωνικής δικτύωσης έχουν μετατρέψει μια ολόκληρη γενιά χρηστών σε ανθρώπους που έχουν μόνιμη εμμονή με τον εαυτό τους, εμφανίζοντας την παιδιάστικη  επιθυμία να αναζητούν κάποιου είδους επιβράβευσης σε ότι και να κάνουν.

Μία πραγματική  ομάδα   φίλων,  με  τις  σχέσεις  που  αναπτύσσονται  στο  εσωτερικό  της,  μπορεί   να  γίνεται  ορισμένες  φορές  πιεστική  για  το  άτομο,  αλλά τελικά  βελτιώνει και ενδυναμώνει την ψυχική διάθεσή του.  Μέσα σε μια τέτοια ομάδα,  το άτομο,  παρά  την  κριτική  που  μπορεί  να  του  ασκείται,  παύει να νιώθει μόνο του, συνθλιμμένο από προβλήματα τα οποία μέχρι τότε θεωρούσε ότι είναι μόνο δικά του. Παρατηρεί και συγκρίνεται με τα άλλα άτομα της ομάδας σχετικά με τη  στάση τους απέναντι στα ίδια προβλήματα. Μία ομάδα είναι ικανή να επηρεάσει τη σκέψη του ατόμου, να το κάνει να επανεξετάσει με τη  λογική τους φόβους του και να τους ξεπεράσει, συνειδητοποιώντας ότι οι φόβοι μεγεθύνονταν από το ίδιο, καθώς απομονωμένο ένιωθε ανήμπορο. Τα κοινωνικά δίκτυα δεν δημιουργούν   πραγματικές  ομάδες  φίλων. Όλα  ανάγονται στη σφαίρα του ιδεατού. Δίνουν τη δυνατότητα της ελεγχόμενης προβολής, υπό ιδανικό φωτισμό, της  ιδανικής έκθεσης,  φιλτράροντας οτιδήποτε το αρνητικό, αφού παρουσιάζονται μόνο οι εξιδανικευμένες πλευρές των  προσώπων.  Τέτοιου είδους σελίδες δεν  παρέχουν  ουσιαστική  στήριξη στο  άτομο,  αλλά  το    κάνουν  να  αισθάνεται  περισσότερο  ελεύθερο.


Από  τα  παραπάνω  κατανοούμε  ότι   δεν είναι σπάνιο να εθιστεί κανείς στη χρήση των  κοινωνικών  δικτύων.  Συνήθως ο χρόνος που αφιερώνει ο χρήστης αυξάνεται προοδευτικά και πολλοί είναι εκείνοι που μαρτυρούν πως με κάθε ευκαιρία είτε από τη δουλειά είτε από το σπίτι «συνδέονται» έστω και για λίγο. Το μεγαλύτερο ποσοστό όσων κάνουν χρήση των  κοινωνικών  δικτύων αφιερώνει τουλάχιστον μία ώρα καθημερινά, ενώ σε περίπτωση που κάποιος δεν μπορεί να συνδεθεί αναπτύσσει άγχος, ένταση και εκνευρισμό. Βιώνουν στερητικά σύνδρομα, όταν δεν έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο και εξαρτούν την αυτοεκτίμησή τους από ένα πληκτρολόγιο. Σύμφωνα με μια νέα έρευνα, οι ιστοσελίδες του Facebook, Twitter και Google είναι τόσο εθιστικές, όσο τα ναρκωτικά. Οι άνθρωποι, οι οποίοι είναι εξαρτημένοι από τις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης όπως το Facebook ή το Twitter, αντιδρούν ανήσυχα, όπως ακριβώς οι τοξικομανείς. Η παραίτηση από την τεχνολογία θεωρείται από αρκετούς να είναι τόσο δύσκολη, όσο η διακοπή του καπνίσματος.

Το  κείμενο    στηρίχτηκε  σε  εργασία  που  υλοποιήθηκε στο πλαίσιo του μαθήματος "Ερευνητικές εργασίες" της Α' τάξης του 2ου Γενικού Λυκείου Πτολεμαΐδας το σχολικό έτος 2011-2012.
Το θέμα της εργασίας ήταν " Ο ρόλος των σελίδων κοινωνικής δικτύωσης στη σύγχρονη κοινωνία".

http://prolyk-social.weebly.com/psiupsilonchiomicronlambdaomicrongamma943alpha.html

Δεν υπάρχουν σχόλια: