Πέμπτη, 8 Ιουνίου 2017

Πανελλαδικές Εξετάσεις 2017

Νεοελληνική Γλώσσα

Τρεις Παρατηρήσεις για το θέμα της Έκθεσης




Το  Θέμα  της  παραγωγής  λόγου  ( Γ1)   στις  φετινές  ( 2017  ) πανελλαδικές  εξετάσεις    στο  μάθημα  της  Νεοελληνικής   Γλώσσας  ήταν  το  εξής  :  



Στην τελετή αποφοίτησης του σχολείου σας ως υποψήφιοι/ες φοιτητές/τριες και μελλοντικοί/κές επιστήμονες εκφωνείτε μια ομιλία 500-600 λέξεων στην οποία εστιάζετε σε δύο άξονες:

α) στον ρόλο της επιστήμης στην αντιμετώπιση των σημαντικότερων, κατά τη γνώμη σας, σύγχρονων προβλημάτων

 και 

β) στα ηθικά εφόδια του επιστήμονα που θα του επιτρέψουν να υπηρετήσει αυτό τον στόχο.



Θα  θέλαμε   να   προχωρήσουμε   σε  τρεις   παρατηρήσεις  : 
  

Παρατήρηση  Πρώτη :  

Στο  Α    ζητούμενο  του  παραπάνω  θέματος,  δεν  είναι  σαφές  αν  ζητείται  από  τους   μαθητές    να  παρουσιάσουν  το  ρόλο  που  έχει  σήμερα  η  επιστήμη  στην  αντιμετώπιση  των σημαντικότερων, κατά τη γνώμη τους, σύγχρονων προβλημάτων  ή  στο  ρόλο  που  μπορεί / πρέπει    να  διαδραματίσει  σήμερα     η  επιστήμη   στην  αντιμετώπιση  αυτών  των  προβλημάτων.

Παρατήρηση   Δεύτερη  

Κυριακή, 23 Απριλίου 2017

Στην εποχή της τηλε-πείνας


 









Της Αλεξάνδρας Κορωναίου*


Οι φτηνές παραγωγές reality shows (ή, αλλιώς, τηλε - πραγματικότητας) εμφανίζονται στις ΗΠΑ τη δεκαετία του ’90 και στη συνέχεια προβάλλονται, με τις απαραίτητες προσαρμογές, σε 70 χώρες ανά τον κόσμο. Αποκορύφωμα το περίφημο Big Brother, εμπνευσμένο από το «1984» του Όργουελ, που σήμανε την «ανανέωση» του τηλεοπτικού τοπίου.Τα τηλεπαιχνίδια τύπου «Survivor» βασίζονται σε παλιές συνταγές των κινηματογραφικών ταινιών «καταστροφής ή αποκάλυψης», εκ των οποίων κάποιες έγραψαν ιστορία («Mad Max 2», «Οι 12 πίθηκοι», κ.ά.). Οι ήρωες καλούνται να επιβιώσουν μετά από μια ολοκληρωτική φυσική, κοινωνική, βιολογική ή τεχνολογική καταστροφή. Ρίζες αυτών των σεναρίων βρίσκουμε σε εσχατολογικές αντιλήψεις που κατακλύζουν τα μίντια περί του επερχόμενου «τέλους» του κόσμου…


Το ελληνικό «Survivor» προβάλλει ένα ανταγωνιστικό αθλητικό παιχνίδι στο οποίο ανώνυμοι και διάσημοι μαχητές, αποκομμένοι από το κοινωνικό περιβάλλον, διεκδικούν μέχρι «τελικής πτώσεως» το έπαθλο που συνήθως είναι η τροφή (πρόσφατα ήταν παστέλια ελληνικής παραγωγής).Το κοινό παρακολουθεί τις αντιδράσεις, τις αντοχές και τις συμπεριφορές των «μαχητών» συμμετέχοντας μέσω SMS που αποφέρουν κέρδη σε τηλεοπτικές/πολυεθνικές εταιρείες. Σταδιακά, ο ανταγωνισμός μεταξύ ομάδων και ατόμων οδηγεί στην ανάδειξη του νικητή μέσω της απόρριψης των άλλων, της ψυχολογικής ή σωματικής κατάρρευσης (που εξιτάρει τους θεατές), του τελικού αποκλεισμού.

Τετάρτη, 4 Ιανουαρίου 2017

Οι ερωτήσεις της ζωής

Αποτέλεσμα εικόνας για φερνάντο  σαμπατέρ



Του   Φερνάντο  Σαμπατέρ*

Αν θέλετε να συνοψίσουμε όλες τις μομφές κατά της φιλοσοφίας σε τέσσερις λέξεις, αρκούν οι εξής: δεν χρησιμεύει σε τίποτα. Οι φιλόσοφοι πασχίζουν να μάθουν περισσότερα από τον καθένα για τα πιο απίθανα πράγματα, ενώ στην πραγματικότητα δεν είναι παρά πολυλογάδες, οπαδοί μιας άσκοπης φλυαρίας.

Κυριακή, 18 Δεκεμβρίου 2016

Η μεγάλη συρρίκνωση της επαφής των παιδιών με τη Φύση

















Πρόσφατα, η διεθνούς φήμης εταιρεία οικονομικού ελέγχου Price Waterhouse Coopers, ένας κάθε άλλο παρά ριζοσπαστικός οργανισμός, προειδοποίησε ότι ακόμα κι αν ο παρών ρυθμός μείωσης των αερίων θερμοκηπίου διπλασιαζόταν, σε παγκόσμιο επίπεδο, θα έπρεπε και πάλι να περιμένουμε μια μέση αύξηση της θερμοκρασίας κατά 6 βαθμούς Κελσίου μέχρι το τέλος του αιώνα. Για να περιοριστεί η αύξηση στους 2 βαθμούς, θα απαιτούνταν εξαπλασιασμός της μείωσης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα· κάτι που ξεπερνά κατά πολύ τις προθέσεις των σημερινών πολιτικών ιθυνόντων.

Κυριακή, 25 Σεπτεμβρίου 2016

Μηχανή ψευδογεγονότων


















Του   Παντελή   Μπουκάλα

Είναι ασύλληπτη η ταχύτητα με την οποία μια είδηση που διατυμπανίζεται σαν απόλυτα εξακριβωμένη, αποδεικνύεται εσκεμμένα υπερδιογκωμένη ή πλαστή σε μεγάλο βαθμό, αν δεν εκπίπτει σε κακόβουλη φήμη. Πριν καν στεγνώσει το μελάνι που χρησιμοποιήθηκε για να τυπωθεί με τα ξύλινα των πρωτοσέλιδων, ένας στοιχειώδης έλεγχος αποκαλύπτει ότι το περιεχόμενό της δεν είναι προϊόν ευσυνείδητης έρευνας αλλά υπαγόρευσης και βαριάς διαστρέβλωσης. Και ότι η δημοσίευσή της χωρίς να περάσει πρώτα από καμία κρησάρα, δεν αποβλέπει στην ενημέρωση, αλλά στον εντυπωσιασμό και στην προσωρινή έστω παραπλάνηση μέρους του κοινού. Ο όλος θόρυβος αποσκοπεί εν ολίγοις στην πρόκληση ψευδογεγονότων.

Παρασκευή, 3 Ιουνίου 2016

Κατάργηση των αρχαίων ελληνικών από το πρωτότυπο στο Γυμνάσιο
























...Οι   ευρωπαϊκές  μας  γλώσσες  είναι  ένα  είδος   κρυπτοελληνικών.

Francisco  Rodriguez  Adrados  
Ομ. Καθηγητής   γλωσσολογίας  και  ελληνικής  φιλολογίας
Ισπανία


Στο   Merriam-  Webster,  που  είναι  σήμερα  το  πληρέστερο  αμερικανικό  λεξικό  σε   σύνολο  166.724  λέξεων,  η  ελληνική  συμμετοχή ανέρχεται  σε    42.914  λέξεις,  αριθμός  που  αντιστοιχεί   στο   25,73%.  Η μία  στις τέσσερις λέξεις  είναι  ελληνική. Προκειμένου  να  εκτιμηθεί   η  σημασία των   42.914  λέξεων  του  Webster,  αξίζει  να  αναφερθεί  ότι  στο ίδιο  λεξικό,  η  Αγγλική  έχει  δανειστεί 
  •  57  λέξεις  από  την  Τουρκική  
  • 34  λέξεις  από  τις  Σλαβικές  γλώσσες.


Αριστείδης  Α.  Κωνσταντινίδης
"Οι  ελληνικές  λέξεις  στην  αγγλική  γλώσσα"
(Βραβείο  Ακαδημίας  Αθηνών  1994)


  


Σχετικά   με  την  προτεινόμενη   κατάργηση  της   διδασκαλίας  των  αρχαίων  ελληνικών από  το  πρωτότυπο  κείμενο  στο  Γυμνάσιο,   θα  ήθελα  πολύ  σύντομα   να  παρατηρήσω  τα εξής  :

1. Η  γνώση  της  αρχαίας  ελληνικής γλώσσας μάς  βοηθά να  κατανοήσουμε καλύτερα  τη  νέα  ελληνική,  πολλές  άλλες  ευρωπαϊκές   γλώσσες   και  τον  κόσμο  στον  οποίο  ζούμε. Αναμφισβήτητα.

Καλύτερα  να  ξέρω  π.χ.  πώς  και  γιατί  γράφονται  οι  λέξεις   προκατειλημμένος,   συμβεβλημένος, εκτεθειμένος, εγκαταλελειμμένος,  αναμεμειγμένος, διεστραμμένος,  εσκεμμένος, πεπεισμένος,  ελλιπής, πληροί, αλλά και   τι  σημαίνουν   λέξεις  όπως   συνείδησηψυχήλόγοςδημοκρατίαεκκλησία, έπαρση, αλήθεια, πολιτισμός, τιμωρία,  αναίρεση, νεώριο,  δήγμα, οισοφάγος, φλεγμονή, επαχθής, εφικτός,  διακυβεύω, προοιωνίζομαι,   ή πιο  καθημερινές    όπως  δυόσμος,  βούτυρο,  κρασί  και  φράσεις  όπως    ιθύνων   νους,  ήξεις  αφήξεις, αντίπαλον  δέος, υπό  την  αιγίδα,  απολωλός  πρόβατον, από  μηχανής  θεός,  ο  μη  γένοιτο,   περί  ου  ο  λόγος,  εκ  των  ων  ουκ  άνευ, εις τον  τύπον  των  ήλων   και  τόσες  άλλες...  ων  ουκ  εστιν  αριθμός.  Αν  ξέρω  αρχαία  ελληνικά,  δε  θα  γράψω  και  δε  θα  πω  ποτέ  εκτίθονται  (  αντί  εκτίθενται ) ,  πληγέντες  περιοχές (  αντί  πληγείσες  περιοχές ), είμαστε  όλοι  παρών (  αντί  είμαστε  όλοι  παρόντες ),  θέμα   μείζουσας  σημασίας  (  αντί  θέμα  μείζονος  σημασίας ) και   τόσα   άλλα  που   ακούμε   και  διαβάζουμε. Αποκτώ  πιο  στέρεη    γνώση  της  γλώσσας   και  του  κόσμου.  Καταλαβαίνω  καλύτερα  όσα  λέγονται  και  γράφονται  και  στη  δημόσια  ζωή. Δεν  χειρ- αγωγούμαι  εύκολα. Χειρ-  αφετούμαι   πνευματικά.